มหกรรมงานพืชสวนโลก เฉลิมพระเกียรติฯ ราชพฤกษ์ ๒๕๕๔
เชิญแอ่วงานมหกรรมพืชสวนโลกเฉลิมพระเกียรติฯ หรืองานพืชสวนโลกครั้ง ใหญ่แห่งปี ๒๕๕๔ นี้
ระหว่าง วันที่ ๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๔ ถึง วันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕ เป็นระยะเวลา ๙๙ วัน
ณ อุทยานหลวงราชพฤกษ์ ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
ไปเที่ยวกันเยอะๆพืชสวนโลกครั้งนี้ จัดจริง ยิ่งใหญ่จริง ความตระการตาพืชพรรณนานาชนิด
กำลังรอท่านอยู่
ป๋าเวณียี่เป็งนครเชียงใหม่
"ป๋าเวณียี่เป็ง" เป็นประเพณีลอยกระทงตามประเพณีล้านนา
ประเพณี "ยี่เป็ง" เป็นประเพณีลอยกระทงตามประเพณีล้านนา
ที่จัดทำขึ้นในวันเพ็ญเดือน ๒ ของชาวล้านนา เป็นภาษาคำเมืองในภาคเหนือ คำว่า "ยี่" แปลว่า สอง
และคำว่า "เป็ง" ตรงกับคำว่า "เพ็ญ" หรือพระจันทร์เต็มดวง
ซึ่งชาวล้านนาจะนับเดือนทางจันทรคติเร็วกว่าไทยภาค ประเพณี "ยี่เป็ง"
ซึ่งชาวล้านนาจะนับเดือนทางจันทรคติเร็วกว่าไทยภาคกลาง ๒ เดือน
ทำให้เดือนสิบสองของไทยภาคกลาง ตรงกับเดือนยี่ เดือน ๒ ของล้านนา
ประเพณียี่เป็งจะเริ่มตั้งแต่วันขึ้น ๑๓ ค่ำ ซึ่งถือว่าเป็น "วันดา" หรือ
วันจ่ายของเตรียมไปทำบุญเลี้ยงพระที่วัด ครั้นถึงวันขึ้น ๑๔ ค่ำ
พ่ออุ้ยแม่อุ้ยและผู้มีศรัทธาก็จะพากันไปถือศีล ฟังธรรม และทำบุญเลี้ยงพระที่วัด
มีการทำกระทงขนาดใหญ่ตั้งไว้ที่ลานวัด ในกระทงนั้นจะใส่ของกินของใช้
ใครจะเอาของมาร่วมสมทบด้วยก็ได้เพื่อเป็นทานแก่คนยากจน ครั้นถึงวันขึ้น ๑๕ ค่ำ
จึงนำกระทงใหญ่ที่วัดและกระทงเล็ก ๆ ของส่วนตัวไปลอยในลำน้ำ
ในงานบุญยี่เป็งนอกจากจะมีการปฏิบัติธรรม ฟังเทศน์มหาชาติตามวัดวาอารามต่าง ๆ
แล้วยังมีการประดับตกแต่งวัด บ้านเรือน และถนนหนทางด้วยต้นกล้วย ต้นอ้อย ทางมะพร้าว
ดอกไม้ ตุง ช่อประทีป และชักโคมยี่เป็งแบบต่าง ๆ ขึ้นเป็นพุทธบูชา
พอตกกลางคืนก็จะมีมหรสพและการละเล่นมากมาย มีการปล่อยโคมลอย โคมไฟ
ขึ้นสู่ท้องฟ้าเพื่อบูชาพระเกตุแก้วจุฬามณีบนสรวงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ พร้อมกับมีการจุดถ้วยประทีป
(การจุดผางปะติ๊ด) เพื่อบูชาพระแก้วเจ้าทั้งสาม อันมี พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นสรณะสูงสุด
การจุดบอกไฟ การจุดโคมไฟประดับตกแต่งตามวัดวาอาราม การลอยกระทง หรือ ล่องสะเปา
ของทางล้านนา มีคติความเชื่อดังนี้
๑. เพื่อเป็นการสักการะรอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมมทานที
เมื่อคราวที่พระพุทธเจ้าเสด็จไปแสดงธรรมโปรดในนาคพิภพ
และได้ทรงประทับรอยพระบาทไว้บนหาดทรายแม่น้ำแห่งนั้น
๒. เพื่อเป็นการบูชาพระอุปคุต ที่ชาวล้านนาให้ความเคารพนับถือ
ซึ่งบำเพ็ญเพียรบริกรรมคาถาอยู่ในท้องทะเลลึก หรือ สะดือทะเล
โดยมีตำนานเล่าว่าพระอุปคุตเป็นพระมหาเถระรูปหนึ่งที่มีอิทธิฤทธิ์มาก สามารถปราบพญามารได้
๓. เพื่อแสดงความสำนึกถึงบุญคุณของแม่น้ำที่ให้เราได้อาศัยน้ำกิน น้ำใช้
ตลอดจนเป็นการขอขมาต่อพระแม่คงคา ที่ได้ทิ้งสิ่งปฏิกูลต่าง ๆ ลงไปในน้ำ
อันเป็นสาเหตุให้แหล่งน้ำไม่สะอาด
กิจกรรมป๋าเวณียี่เป็งที่เชียงใหม่ของปีนี้่ เริ่มวันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๔
จะไปสิ้นสุดในวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๔
เมื่อกระทงใหญ่ได้เคลื่อนขบวนไปที่หน้าเทศบาลนครเชียงใหม่ ริมฝั่งน้ำแม่ปิง
ภาพประกอบจาก Pixpros Ranking
*-------------------------------------------------------------------*
ปราสาทนกหัสดีลิงค์ พาหนะสู่สวรรค์ ของเจ้านายและครูบามหาเถร แห่ง ล้านนา
ปราสาทนกหัสดีลิงค์ ของ พระพุทธพจนวราภรณ์ วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร เชียงใหม่
นกหัสดีลิงค์ เป็นนกใหญ่ตัวโตเท่าช้าง เรียกชื่อตามเจ้าของภาษาว่า หัตถิลิงคะสะกุโณ
เรียกตามภาษาล้านนาของเราว่า นกหัสดีลิงค์
ตามประวัติศาสตร์ล้านนา ที่บันทึกเล่าขานเอาไว้ว่า นกหัสดีลิงค์ เป็นสัตว์ในป่าหิมพานต์
มีความพิเศษ คือ มีเพศเพียงดั่งช้าง เป็นนกที่มีหัวเป็นช้าง มีหางเป็นหงส์
มีพละกำลังดั่งช้างเอราวัณ ๓-๕ เชือกรวมกัน ซึ่งเป็นสัตว์คู่บารมีของกษัตราเจ้าเมืองผู้มีอำนาจบารมีสูง
ความเชื่อของชาวล้านนา ตั้งแต่อดีตกาลจวบปัจจุบัน นิยมสร้างปราสาทนกหัสดีลิงค์
เพื่อบรรจุพระศพของกษัตริย์เจ้านายฝ่ายเหนือ รวมถึงครูบาพระมหาเถระชั้นผู้ใหญ่ที่มรณภาพ
เพื่อให้พิธีศพสง่างาม สมฐานะบารมี และเป็นการส่งดวงวิญญาณไปสู่ชาติสรวงสวรรค์ชั้นพรหมโลก
แต่ในปัจจุบัน ปราสาทนกหัสดีลิงค์ นิยมใช้ในพิธีศพของครูบาพระเถระชั้นผู้ใหญ่เท่านั้น
โดยรูปลักษณะของตัวนกหัสดีลิงค์นั้น มีรูปร่างโครงสร้างส่วนหัวและลำตัวทำจากโครงไม้
ตัดแต่งกระดาษเป็นลวดลาย ทำเป็นเกล็ด ส่วนหัวช้าง มีความพิเศษของการเคลื่อนไหวไปมาได้
โดยชิ้นส่วนคอและหัว ต้องเคลื่อนไหวหมุนไปมา ใบหูสามารถพับกระพือได้
ส่วนงวงทำจากผ้าเย็บเป็นทรงกระบอก เลียนแบบงวงช้าง
มีเชือกร้อยอยู่ด้านในสำหรับดึง เคลื่อนไหวได้
ดวงตาต้องมีลักษณะกลมมน ขนตายาวสวย กะพริบได้ เสมือนหนึ่งว่านกนั้นมีชีวิตจริงๆ
ในอดีต เมื่อเจ้านายฝ่ายเหนือถึงแก่สุรคตเมือเมืองบน การจัดพระศพของเจ้านายสมัยนั้น
จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ และสมพระเกียรติ ด้วยการสร้างบุษบก สวมทับพระโกศ ตั้งบนหลังนกหัสดีลิงค์
ฉุดลากด้วยช้าง และให้ชาวบ้านชาวเมืองเดินตามขบวนแห่ไปยังสุสาน
ปัจจุบันพิธีศพนี้ นำมาใช้กับพระมหาเถระชั้นผู้ใหญ่เป็นส่วนใหญ่
เนื่องจากพระมหากษัตริย์ เจ้านายฝ่ายเหนือ ไม่มีแล้ว
ทั้งนี้มีพงศาวดารโยนก ตอนหนึ่งกล่าวเอาไว้ว่า
เมื่อจุลศักราช ๙๔๐ ปีขาล สัมฤทธิศก เดือนอ้าย ขึ้น ๑๒ ค่ำ
ความว่า
"นางพญาวิสุทธิเทวี ต๋นนั่งเมืองนครพิงค์ ถึงแก่สวรรคต
พญาแสนหลวงจึงแต่งการพระศพ ทำเป๋นวิมานบุษบกตั้งอยู่บนหลังนกหัสดินทร์ตั๋วใหญ่
แล้วฉุดลากไปด้วยแฮงจ๊างคชสาร จาวบ้าน จาวเมืองเดินตวยก้น
เจาะก๋ำแปงเมืองออกไปตางต่งวัดโลกโมฬี และทำก๋ารถวายพระเพลิง ณ ตี้นั้น
เผาตึงฮูปนกหัสดีลิงค์ และ วิมานบุษบกนั้นตวย"
แปลความว่า เมื่อจุลศักราช ๙๔๐ ปีขาล สัมฤทธิศก เดือนอ้าย ขึ้น ๑๒ ค่ำ
พระนางวิสุทธเทวี พระมหากษัตริย์เจ้าแห่ง เมืองนพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่ ถึงแก่สวรรคต
พญาแสนหลวงจึงแต่งการพระศพทำเป็นพระวิมานบุษบกตั้งอยู่บนหลังนกหัสดีลิงค์ตัวใหญ่
แล้วฉุดลากด้วยแรงช้าง ชาวบ้านชาวเมือง เดินตามหลังขบวนไป
ขบวนพระศพเคลื่อนออกจากเมืองทางด้านทิศเหนือ กระทำด้วยการเจาะกำแพงเมือง
ออกไปทางทุ่งวัดโลกโมฬี และทำการถวายพระเพลิงพระบรมศพ
พร้อมทั้งวิมานบุษบกนกหัสดีลิงค์ ณ ที่แห่งนั้น
ปัจจุบันเราไม่สามารถเห็นการพระศพของพระมหากษัตริย์แห่งล้านนาได้อีกแล้ว
คงเหลือแต่การส่งสการครูบามหาเถรแห่งล้านนาเท่านั้น
ที่จะสามารถรักษาวัฒนธรรมอันงดงามยิ่งใหญ่อันนี้เอาไว้
จึงอยากวิงวอนให้พี่น้องชาวล้านนาช่วยกันรักษา ฮีตป๋าเวณีต่างๆของเรา
ให้อยู่คู่กับแผ่นดินล้านนาสืบไปตราบนานเท่านาน
อย่าให้วัฒนธรรมอื่นครอบงำประเพณี วัฒนธรรมของเราจนหมดสิ้นไม่หลงเหลือความเป็นล้านนาเอาไว้
*-------------------------------------------------------------------*
ประชาสัมพันธ์
จงช่วยกันเร่งอนุรักษ์วัฒนธรรมล้านนา
อย่าให้วัฒนธรรมอื่นเข้ามครอบงำจนหมดสิ้น
เพราะเมื่อใดที่ความเป็นล้านนาสูญสิ้น
จะเรียกร้องอย่างไรอดีตก็ไม่มีวันหวนคืน
รัตนติงสาอภินวปุรีสรีคุรุรัฏฐพระนครเชียงใหม่ พระนครหลวงแห่งราชอาณาจักรล้านนา
พระนครใหญ่อันเป็นสถานที่สถิตแห่งดวงแก้วจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
รีตไผก็พอรีตมัน รีตเมืองอังวะก็พอเมืองอังวะ รีตเมืองอโยธิยาก็มีพอเมืองอโยธิยาแล
รีตห้อก็มีพอเมืองห้อแล รีตเมืองพิงค์เชียงใหม่เรานี้มีเชื้อใด
ก็ขอพอมีธรรมเมตตามหาราชเจ้ากษัตริย์จุ่งอนุญาตเอาตามรีตเก่ารอยหลัง
มีเชื้อใดก็ขอกับตาม อย่าได้ละจารีตฮีตฮอยเก่าหลังนั้นแท้เทอะ
เจิญจวนปี้น้องคนเมือง อู้กำเมือง
เวลาไปวัดใส่เสื้อผ้าเมือง จ้วยกั๋นฮักษาฮีตเก่าป๋าเวณีคนเมืองล้านนา
ฮีตฮอยเก่าบ่งบอกความเจริญของชาติพันธุ์ จงภูมิใจ๋ในความเป๋นล้านนา
เปิดสอนอักษรล้านนา หรือ ตั๋วเมือง
เปิดสอน อักษรล้านนา (ตั๋วเมือง) ที่ วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร เชียงใหม่
วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร เชียงใหม่ ร่วมกับ สภาวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่
และองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่
เปิดสอนอักษรล้านนา (ตั๋วเมือง) หลักสูตร ๓๘ ชั่วโมง
เรียน เฉพาะวันอาทิตย์ สัปดาห์ ละ ๒ ชั่วโมง
เปิดเรียน ๑๓ พฤจิกายน ๒๕๕๔
ติดต่อได้ที่ โรงเรียนธรรมราชศึกษา วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร ต.พระสิงห์ อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่
ผู้ประสานงาน อาจารย์บุรินทร์ เรือนแก้ว โทร. ๐๘-๑๘๘๔-๗๓๔๗
อาจารย์สง่า นันทกาญจน์ โทร. ๐๘-๑๙๕๐-๗๔๑๙
และคุณนพรัตน์ บุญเย็น โทร. ๐๘-๑๗๖๕-๙๓๘๕ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป
ท่านใดที่สนใจการสืบสานล้านนา หรือ เรียนเพื่อประดับความรู้ ขอเชิญได้เลยครับ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งลูกหลานชาวล้านนา ถ้ามีเวลากระผมอยากให้ทุกท่านไปศึกษาเพราะตั๋วเมือง
หรือ อักษรล้านนา เป็นความภูมิใจของพวกเราอย่างหนึ่ง นอกจากเราจะมีภาษาพูดแล้ว
เรายังมีตัวอักษร เป็นของตนเองอีกด้วย กระผมจึงอยากเชิญชวนทุกท่าน
ไปศึกษาหาความรู้เพื่อสืบสานเอาไว้ไม่ให้สูญหาย อีกทั้งเป็นมรดกตกทอดไปชั่วลูกชั่วหลาน
และ อยู่คู่แผ่นดินล้านนาไปตราบนานเท่านาน
*-------------------------------------------------------------------*
ข่าวประกาศรับสมัครงาน
*-------------------------------------------------------------------*
จ๊อยซอล้านนา : ศิลปินซอล้านนา
สิทธิมนุษยชน / พระคุณแม่ / จุลกฐินลำพูน ๑ / จุลกฐินลำพูน ๒ / จุลกฐินลำพูน ๓ / จุลกฐินลำพูน ๔
จุลกฐินลำพูน ๕ / จุลกฐินลำพูน ๖ / จุลกฐินลำพูน ๗ / จุลกฐินลำพูน ๘ / จุลกฐินลำพูน ๙
จุลกฐินลำพูน ๑๐ / อื่อลูก / ซอสะหรี๋ล้านนา / อาขยานล้านนา ๑ / เวียงแก้วแว่นฟ้า
พุทธทำนาย / ตั้งเชียงใหม่ / จะปุ ละม้าย / ซอบวชพระ / ซอล่องน่าน - ปั่นฝ้าย / ซอเกี๊ยวสาว ล่องน่าน
ซอเกี๊ยวสาว เชียงใหม่ / ซอล่องน่าน เจ้าสุวัฒน์ นางบัวคำ
เพลงบรรเลงพื้นบ้านล้านนา : กลุ่มศิลปินคีตนาฎการล้านนา
เก๊าห้า / หอคำหน้อย / พม่า / กล่อมนางนอน / ปราสาทไหว / ผีมดกิ๋นน้ำบ่าป๊าว / ผีมดห้อยผ้า
ล่องน่าน / ลาวดวงเดือน / ปุ๋มเหม้น
ฟังเพลงคำเมือง : น้องอ้อม รัตนัง
ดอกระมิงค์ / พระราชชายาเจ้าดารารัศมี
เพลงบรรเลงพื้นบ้านล้านนา : คำหล้า ธัญยพร
ปี๋ใหม่เมือง / เอื้องหลวงขุนตาล / เพลงพิณเปี๊ยะ / ล่องสะเปา / มนต์เสน่ห์เขลางค์นคร / กล๋องปู่จา
/ นิราศพระธาตุลำปางหลวง / เสน่ห์แม่ปิง / สิบสองปันนา / บุปผาลานนา / สารภีบานบ้านเสานัก
มอญยกศพ / มอญลำปาง / สร้อยสนตัด
ฟังเพลงคำเมือง : คำหล้า ธัญยพร
วิถีคนเมือง / เอื้องหลวงขุนตาล / ปี๋ใหม่เมือง
ฟังเพลงคำเมืองกับเวบพระนครเชียงใหม่
ล่องแม่ปิง / เจ้านาง / กาสะลอง / เสเลเมา / สาวเชียงใหม่ / เอื้องแซะ / พี่สาวครับ / บ้านบนดอย
สาวมอเตอร์ไซค์ / อุ้ยคำ / ของกิ๋นคนเมือง / ลืมอ้ายแล้วกา / มะเมี๊ยะ / มิดะ / อาขยานล้านนา
น้อยใจยา / คนซึ่งตึง / ฮานิบ่าเฮ้ย / ผักกาดจอ / ม่วนขนาด / ลูกข้าวนึ่ง / เจ้าจันทร์ผมหอม
สามปอยหลวง / เอื้องผึ้ง จันผา / ใฝ่หามาเจย / เจิญตางหน้าปี้จาย / ลูกป้อจาย / กำแม่
แม่อุ้ยแก้ว / อู้แต๊ / งามแต้ / ตึงฮักเดียว / ฮู้เธอเป่อเร๊อะ / นิราศเวียงพิงค์ / ข้ามฟ้าแดนดอย
สาวหล่ายดอย / เจ้นดินเจ้นฟ้า / เฮาขอ / มีดีตี้ใจ๋ / ฮานี้บ่าเฮ้ย เอ็มเจ / ล่องแม่ปิง เอ็มเจ
มะเมี๊ยะ เอ็มเจ / บ่าวน้อยอ่อยสาว - เอ็มเจย์ / ลองใจ๋ - เอ็ม วัศสัณต์ / เสเลเมา - เอ็มเจย์
ม่วนขนาด / ม่วนขนาด - เอ็มเจย์ / หัวอกแม่ / เอื้องแซะ ๒
เพลงพื้นบ้านล้านนานี้เป็นลิขสิทธิ์ของครูเพลงล้านนา และ ศิลปินล้านนาทุกท่าน
ทางเวบเผยแพร่ให้ฟังกันเพื่อส่งเสริมล้านนา ท่านที่สนใจในผลงานเพลงที่มีคุณภาพเสียงที่ดีกว่านี้
กรุณาซื้อแผ่นแท้ เพื่อสนับสนุนศิลปินล้านนาของเรา ให้มีกำลังในการสร้างสรรค์งานต่อไป
อนึ่ง
ถ้าเจ้าของเพลงมีความประสงค์ให้ถอดเพลงออก กรุณาแจ้งมาที่เวบมาสเตอร์พระนครเชียงใหม่
*-------------------------------------------------------------------*
ดูทีวีย้อนหลังกับเวบพระนครเชียงใหม่
*-------------------------------------------------------------------*