ครูบอย บ้านเมืองสาตรหลวง เชียงใหม่
ผู้ที่มีความสามารถทั้งงานไม้ ปราสาท งานศิลป์ทุกแขนงของล้านนา กำลังป๊อกเปี๊ยะ

พิณเปี๊ยะ หรือ พิณเพียะ หลายร้อยปีมาแล้วที่เสียงพิณเปี๊ยะ ขับขานอยู่บนแผ่นดินล้านนา ความไพเราะเพราะพริ้ง อยู่ที่เสียงเบาๆแต่ทว่าก้องกังวาล ประหนึ่งเป็นดนตรีสวรรค์โดยไม่ต้องมีดนตรีอื่นมาประกอบ ไม่ต้องมีเสียงนักร้องขับขาน จงใจให้ผู้ฟังได้ดื่มด่ำมีความสุขกับเสียงของพิณล้วนๆ พิณเปี๊ยะ เป็นเครื่องดนตรีประเภทดีด แต่ความอัศจรรย์อยู่ที่วิธีการเล่น ซึ่งผู้เล่น ต้องเปลือยกายท่อนบน แล้วใช้กล่องเสียงแนบกับหน้าอกเพื่อใช้กล้ามเนื้อบังคับเสียงให้ไพเราะ พิณเปี๊ยะ จึงเป็นเครื่องดนตรีชั้นสูงของล้านนาที่หาคนเล่นได้ยากยิ่งนักในปัจจุบันนี้ คงเหลือแต่เพียงศิลปินอาวุโสเพียงไม่กี่ท่านที่ยังคงเล่นได้ กล่าวกันว่า เปี๊ยะ เป็นเครื่องดีดตระกูลพิณที่ไพเราะ เสียงเบา และ เล่นยากที่สุดอย่างหนึ่งในบรรดาเครื่องดนตรีทั้งหมดทั้งมวล ช่างดนตรีทางล้านนาพูดเปรียบเปรยให้เข้าใจได้ง่ายว่า "หัดเปี๊ยะ ๓ ปี๋ หัดปี่ ๓ เดือน" ก็เพราะการจะบรรเลงให้ได้ดีนั้นต้อง ใช้เทคนิคและความชำนาญเป็นอย่างมากผู้หัดจำต้องมีพื้นฐานทางดนตรีที่ดีมาก่อน การดีดก็ใช่ว่าจะธรรมดา ต้องดีดด้วยเทคนิค ต้องดีดด้วยเทคนิคพิเศษที่เรียกว่า "ป๊อก" เพื่อให้เกิดเสียงคม ใส ดังก้องกังวาลนานกว่าเสียงธรรมดา ไม่เพียงมีวิธีดีดที่พิเศษ เปี๊ยะยังมีโครงสร้างของระบบเสียงที่พิเศษอีกด้วยคือ เสียงที่เกิดจากการ "ป๊อก" จะส่งผ่านตามสายไปยังหัวเปี๊ยะ แล้วไหลผ่าน ตามสายมายังกล่องเสียงซึ่งทำจากกะลามะพร้าวผ่าครึ่งที่แนบอยู่กับหน้าอกผู้เล่น คลื่นเสียงจะผ่านอากาศในช่องของกล่องเสียง ไปสะท้อนกับแผ่นอก แล้วสะท้อนออกมาทางช่องว่างระหว่างกะลากับหน้าอก ผู้เล่นต้องปรับขนาดช่องว่างนี้ด้วยมือซ้ายเพียงมือเดียว เพื่อให้ได้น้ำเสียงที่นุ่มนวลและทุ้มแหลม หนัก-เบา หรือโทนเสียงต่างๆได้อย่างต่อเนื่อง เสียงลักษณะนี้เราจะไม่พบในเครื่องดนตรีอื่นเลย หลายคนยอมรับว่า เปี๊ยะ เป็นเครื่องดนตรีที่เล่นยาก มิใช่ว่าจะเล่นได้ทุกคน แม้จะพยายามฝึกหัดแล้วก็ตาม พิณเปี๊ยะ ลักษณะคล้ายพิณน้ำเต้าแต่พิณเพียะทำเพิ่มขึ้นเป็น ๒ สาย และ ๔ สายก็มี คันทวนยาวประมาณ ๑ เมตรเศษ ลูกบิดก็ยาวประมาณ ๑๘ ซม ใช้เชือกคล้องสายผูกโยงไว้กับทวนสำหรับเร่งเสียงเหมือนกับพิณน้ำเต้า กะโหลกก็ทำด้วยเปลือกลูกน้ำเต้าตัดครึ่งลูกก็มี ทำด้วยกะลามะพร้าวก็มีเวลาดีดก็เอากะโหลกประกบติดไว้กับหน้าอก ขยับเปิดปิดเพื่อให้เกิดเสียงก้องกังวานตามต้องการเช่นเดียวกับดีดพิณน้ำเต้า ส่วนประกอบของเปี๊ยะ ๑. กะโหล้ง ๒. เสาค้ำ ๓. หวายรัด ๔. คันเพียะ ๕. หลักเปี๊ยะ ๖. สายเปี๊ยะ ๗. หน่อง ๘. หัวเปี๊ยะ หัวเปี๊ยะ หัวเปี๊ยะ จะทำจากสำริดหล่อเป็นรูปสัตว์ต่าง ๆ ฟังเสียงป๊อกเปี๊ยะม่วนๆ โดยปี้นายคำหล้า อ้างอิง เครื่องคนตรีล้านนา รูปประกอบ คุณกุ้ง หอสัพพัญญู บ้านเมืองสาตรหลวง เชียงใหม่