นกการเวก

นกการเวก

นกการเวก หรือ นกกรวิก เป็นชื่อนกที่เป็นสัตว์หิมพานต์ บินสูงเหนือเมฆ
จึงไม่ใคร่มีใครเห็นตัว กินลมเป็นอาหาร มีเสียงหวานไพเราะมาก
ใครได้ยินเสียงร้องจะหยุดชะงักด้วยความจับใจในเสียงร้องนั้น นกการเวกเป็นนกที่มีขนงาม
ขนนกการเวกเป็นของวิเศษ ผู้ที่ต้องการขนนกการเวกจะต้องทำร้านไว้บนยอดไม้
เอาขันใส่น้ำไปวางไว้ นกการเวกจะมาอาบน้ำในขันแล้วสลัดขนไว้ให้
ขนนั้นเก็บไว้ก็จะกลายเป็นทอง

พระยาอนุมานราชธน ได้อธิบายว่า นกการเวก มีภาพวาดอยู่ในสมุดภาพสัตว์หิมพานต์
ที่หอสมุดวชิรญาณ ว่าเป็นนกที่มีหัว มือ และเท้าเหมือนครุฑ ปีกอยู่ที่สองข้างตะโพก
ขนหางยาวอย่างขนนกยูง ลักษณะขนหางคล้ายใบมะขาม แต่บางแห่งวาดเป็นนกคอยาว
หัวเหมือนนกกระทุง ขนหางเป็นพวงเหมือนไก่
ขายาวเหมือนนกกระเรียน...ลักษณะที่ต่างกันไปก็แล้วแต่ว่าจิตรกรผู้วาดรูปนก
จะจินตนาการไปอย่างไร

และมีคำอธิบายในคัมภีร์ปัญจสูทนี ภาค ๓ ว่านกการเวก กินมะม่วงสุกชนิดที่มีรสหวานเป็นอาหาร
โดยใช้จะงอยปากเจาะจิบน้ำให้ไหลออกมา นกการเวกถ้าอยู่ลำพังตัวเดียวจะไม่ร้อง
ต่อเมื่อเห็นพวกพ้องจึงจะส่งเสียงร้องที่ไพเราะ
ขนนกการเวกซึ่งใช้เสียบพระมาลาพระมหากษัตริย์ไทยนั้น

สมเด็จกรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงกล่าวว่า
“เมื่อรัชกาลที่ ๔ ได้ตัวจริงเป็นนกยัดไส้ มีขนติดบริบูรณ์เข้ามาคือ Paradise Bird นั่นเอง”
Paradise Bird หรือ Bird of Paradise เป็นนกในตระกูล Paradiseidae มีถิ่นกำเนิดที่นิวกินี ขนมีสีสันงดงามมาก



ในล้านนา ใช้รูปนกการเวก ทำเป็นปราสาทศพสำหรับพระมหาเถร

อ้างอิง สุวรรณศรี สันคอกช้าง